Wprowadzenie
Niektóre historie zaczynają się od telefonu. Drżący głos w słuchawce, rozpacz matki, która widzi śmierć własnego dziecka. Anna zadzwoniła do mnie w deszczowy październikowy wieczór, jej słowa mieszały się z płaczem: „Widzę, jak moja córka tonie. Zawsze widzę śmierci na kilka dni wcześniej. Tak jak moja matka. Tak jak babcia. Proszę, niech mi pan pomoże.”
Po dwudziestu latach pracy z Kronikami Akaszy nauczyłem się rozpoznawać przypadki, które wykraczają poza zwykłe blokady czy traumy z dzieciństwa. Czasami przeszłość sięga znacznie dalej niż jedno życie. Czasami dusze niosą ciężary przekazywane przez stulecia.
Międzypokoleniowe Klątwy – Czy Istnieją?
Współczesna psychologia mówi o „traumach międzypokoleniowych” – wzorcach zachowań i cierpienia przekazywanych z rodziców na dzieci. Ale co, jeśli niektóre z tych wzorców mają swoje korzenie w wydarzeniach sprzed setek lat? Co, jeśli to, co nazywamy „puchem rodzinnym” lub „fatalizmem genetycznym”, ma swoje źródło w konkretnych dramatach naszych przodków?
W przypadku Anny odkryliśmy, że kobiety w jej rodzinie od trzystu lat dziedziczyły nie tylko geny, ale i przekleństwo. Dar jasnowidztwa, który był raczej torturą – widziały śmierci najbliższych, ale nie mogły im zapobiec.
Sesja, Która Zmieniła Wszystko
Historia, którą przeczytacie, to zapis autentycznej sesji z Kronik Akaszy. Każdy dialog, każda wizja, każdy szczegół – to wszystko wydarzyło się naprawdę w moim gabinecie 12 października 2024 roku. Anna zgodziła się na upublicznienie tej historii, bo wie, że może pomóc innym rodzinom zmagającym się z podobnymi problemami.
Podczas tej sesji zostaliśmy przeniesieni do XVII-wiecznych Karkonoszy, gdzie młoda szlachcianka Zofia zakochała się w chłopskim synu. Ich miłość zakończyła się tragedią, która zaciążyła na całym rodzie.
⚠️ Ostrzeżenie: Poniższa relacja zawiera sceny o dużym natężeniu emocjonalnym i może być trudna dla osób wrażliwych.
Mariusz Czarnecki
badacz Kronik Akaszy
Astrolog i tarocista
Co to są Kroniki Akaszy?
Kroniki Akaszy to coś w rodzaju kosmicznej biblioteki, w której zapisane są wszystkie doświadczenia wszystkich dusz. Każda myśl, każde uczucie, każde wydarzenie – wszystko jest tam zachowane. Podczas sesji regresyjnej możemy „odczytać” fragmenty tych zapisów, szczególnie te, które wpływają na nasze obecne życie.
Czy każdy może mieć taką sesję?
Nie każdy jest gotowy na konfrontację z przeszłością. Wymaga to odwagi, otwartości i zdolności do przebaczenia. Ale dla tych, którzy są gotowi, może to być doświadczenie całkowicie transformujące.
Jeśli czujecie, że w Waszych rodzinach powtarzają się pewne dramatyczne wzorce, jeśli nosicie ciężar, którego źródła nie potraficie zidentyfikować – być może warto zajrzeć głębiej w przeszłość.
12 października 2024, godzina 15:30
Jesienne słońce przebijało się przez ciężkie, bordowe zasłony w moim gabinecie, rzucając na parkiet złociste smugi światła przeplatane cieniami. Powietrze było gęste od zapachu sandałowego kadzidła, które paliło się od rana w mosiężnej misce stojącej na biblioteczce. Wszystko w tym pokoju było przygotowane na przyjęcie dusz potrzebujących uzdrowienia – od kryształów rozmieszczonych strategicznie po kątach, przez stare księgi oprawne w skórę, aż po wygodny, głęboki fotel, w którym zwykle siadali moi klienci.
Po dwudziestu latach pracy jako astrolog i badacz Kronik Akaszy nauczyłem się rozpoznawać aury moich gości już w momencie, gdy przekraczają próg. Niektórzy przychodzą z ciekawości, inni szukają odpowiedzi na życiowe pytania. Ale są też tacy, którzy przynoszą ze sobą ciężar tak ogromny, że energia w pokoju zmienia się natychmiast.
Anna była jedną z tych drugich.
Gdy zadzwoniła tydzień wcześniej, jej głos w słuchawce brzmiał jak szept z grobu. Nie powiedziała wiele – tylko że potrzebuje pomocy, że to pilne, że dotyczy jej córki. Umówiłem ją na pierwsze możliwe spotkanie, ale już wtedy czułem, że ta sesja będzie wyjątkowa.
Dzisiaj punktualnie o wpół do czwartej usłyszałem cichy dzwonek u drzwi. Gdy otworzyłem, przed sobą zobaczyłem drobną kobietę, która wyglądała, jakby świat spadł jej na ramiona. Miała około trzydziestu lat, jasnobrązowe włosy i duże, zielone oczy, które kiedyś musiały być piękne, teraz jednak były czerwone od płaczu i nieprzespanej nocy.
— Dzień dobry, jestem Anna Semczuk — powiedziała cicho, wyciągając drżącą dłoń. — Dzwoniłam w sprawie sesji.
— Mariusz, Mariusz Czarnecki — odpowiedziałem, ściskając jej lodowato zimną rękę. — Bardzo mi miło. Proszę, wejdź.
Wprowadziłem ją do gabinetu, obserwując, jak rozgląda się nerwowo po pomieszczeniu. Jej spojrzenie zatrzymało się na obrazie przedstawiającym celtyckie koło życia, potem przesunęło się na półkę z kryształami.
— Piękne miejsce — szepnęła, ale w jej głosie nie było prawdziwego podziwu, tylko kurtuazja człowieka, który próbuje zachować pozory normalności.
— Dziękuję. Usiądź, proszę, gdzie ci wygodnie — wskazałem fotel i kanapę. — Chciałbyś może herbaty? Mam miętową, bardzo uspokajającą.
— Nie, dziękuję — pokręciła głową, siadając na skraju fotela. — Ja… ja nie sądzę, żeby cokolwiek mogło mnie teraz uspokoić.
Usiadłem naprzeciwko niej, pozwalając, żeby cisza wypełniła przestrzeń między nami. Czasami ludzie potrzebują chwili, żeby poczuć się bezpiecznie, zanim zaczną opowiadać o swoich najgłębszych traumach.
— Powiedz mi, Anno — zacząłem łagodnie — co cię do mnie sprowadziło? W telefonie wspomniałaś o córce.
I wtedy jej maska uprzejmości kompletnie się rozpadła.
Anna jednak nie potrafiła usiedzieć w miejscu.
Krążyła po gabinecie jak dzikie zwierzę w klatce, jej drobne dłonie zaciskały się i rozluźniały w nerwowych gestach. Nosiła ciemnobrązowe spodnie i kremowy sweter, który kiedyś musiał być starannie dobrany, teraz jednak wisiał na niej jak worek. Schudła – to było widać od progu. Jej jasnobrązowe włosy, zwykle pewnie ułożone w elegancki kok, dziś jednak wymykały się z kucyka w nieuczesanych kosmykach, które opadały na twarz. Zmęczenie wyryło pod jej oczami ciemne półkola, a w kącikach ust pojawiły się małe zmarszczki, które powstają tylko od długiego cierpienia.
– Panie Mariuszu… – głos jej drżał, jakby każde słowo kosztowało ją ogromny wysiłek – ja już nie wiem, co ze sobą zrobić. Nie spałam od czterech dni. Nie mogę… nie mogę tego znieść.
Usiadłem w swoim fotelu, obserwując jej każdy ruch. Jako ezoteryk i badacz Kronik Akaszy widziałem już wiele zdruzgotanych dusz, ale Anna emanowała czymś więcej niż desperacją. Otaczała ją aura lęku tak gęsta, że niemal można było jej dotknąć. Jej pole energetyczne było szare, przeplatane czerwonymi błyskami – kolor krwi i strachu.
– Proszę, niech pani usiądzie – powiedziałem łagodnie, wskazując fotel. – Opowie mi pani wszystko od początku. Jestem tutaj, żeby pomóc.
Anna zatrzymała się, spojrzała na mnie tymi swoimi dużymi, zielonymi oczami, które były teraz przekrwione i pełne łez. Jej dolna warga drżała.
– Czy pan wie, jak to jest widzieć śmierć własnego dziecka? – szepnęła. – Nie we śnie. Nie w jakiejś halucynacji. Na jawie. Dokładnie, szczegółowo, jakby to już się stało.
Usiadła w końcu na skraju fotela, plecy trzymając prosto, jakby w każdej chwili była gotowa do ucieczki. Jej dłonie zaplotła na kolanach tak mocno, że kostki pobielały.
– Zobaczyłam Zosię… moją córeczkę… – głos jej się załamał. – Widziałam, jak tonie w jeziorze. W tym jeziorze za naszym domem. Miała na sobie różową sukienkę, tę z jednorożcami, którą kupiłam jej w zeszłym miesiącu. Woda była zimna, ciemnozielona. Zosia próbowała wypłynąć, ale… ale jej małe rączki nie miały siły. Widziałam jej oczy pod wodą, jak patrzy na mnie, błagając o pomoc. A ja… ja nie mogłam nic zrobić. Tylko patrzeć.
Łzy popłynęły jej po policzkach. Anna nie próbowała ich ocierać – wyglądała, jakby dawno przestała walczyć z płaczem.
– Kiedy to się stało? – zapytałem delikatnie.
– Wczoraj rano. Ale to nie sen! – Anna nagle podniosła głos, jej oczy błysnęły dziko. – To nigdy nie są sny! Ja… ja widzę rzeczy, które się wydarzą. Zawsze. Odkąd byłam dzieckiem.
Wstała znów, podeszła do okna, oparła czoło o chłodną szybę. Jej odbicie w szkle było blade, niemal przejrzyste.
– Najpierw widziałam śmierć dziadka – mówiła, wpatrując się w ogród za oknem. – Miałam osiem lat. Widziałam, jak leży na podłodze w kuchni, jak mama krzyczy. Trzy dni później to się stało. Dokładnie tak samo. Potem babcia… zawał w kościele, w czasie mszy. Widziałam to tydzień wcześniej. Mama myślała, że to dziecięce fantazje, ale gdy się spełniło…
Odwróciła się do mnie, jej twarz była wykrzywiona bólem.
– Mama też miała ten… dar. Babcia też. Wszystkie kobiety w naszej rodzinie. Widzimy śmierć na kilka dni wcześniej, ale nigdy nie możemy jej powstrzymać. Nigdy! To jak klątwa, panie Mariuszu. Klątwa, która przechodzi z matki na córkę.
Podeszła z powrotem do fotela, usiadła ciężko, jakby wszystka energia nagle ją opuściła.
– Zosia ma dopiero pięć lat – szepnęła. – Pięć lat! A ja widziałam, jak umiera. Za cztery dni, jeśli wizja jest prawdziwa. Zawsze są prawdziwe.
Jej głos stał się niemal niesłyszalny.
– Nie pozwolę jej zbliżyć się do tego jeziora. Zamknę ją w domu. Będę pilnować każdej sekundy. Ale co jeśli… co jeśli to się stanie inaczej? Co jeśli to przejdzie na nią? Co jeśli moja córka też będzie nosiła tę klątwę?
Anna załamała się kompletnie. Jej ramiona zatrzęsły się od płaczu, który wydawał się wyciskać z najgłębszych zakamarków jej duszy. Pochyliłem się do niej, podając chusteczki, ale wiedziałem, że to nie zwykły smutek. To była rozpacz przekazywana z pokolenia na pokolenie, ciężar, który dźwigały kobiety jej rodu od stuleci.
– Niech pan mi pomoże – wyszeptała przez łzy. – Słyszałam, że pan potrafi zajrzeć w głąb dusz, w przeszłe życia. Może tam znajdziemy odpowiedź? Może dowiemy się, skąd to się wzięło i jak to zatrzymać?
Przyglądałem się tej złamanej kobiecie i czułem, jak energia w pokoju się zagęszcza. Wokół Anny unosiły się niewidoczne dla zwykłego oka cienie przeszłości. Jej aura pulsowała obrazami – widziałem błyski innych kobiet, innych czasów. Wszystkie łączyła ta sama rozpacz, ten sam strach.
– Anno – powiedziałem cicho, kładąc dłoń na jej ramieniu – to, co pani opisuje, brzmi jak trauma przekazywana przez pokolenia. Często takie rzeczy mają swoje źródło w przeszłości, czasami bardzo odległej. Kroniki Akaszy mogą nam pokazać, co się stało, kiedy to się zaczęło.
Podniosła na mnie oczy pełne nadziei i strachu jednocześnie.
– Czy pan wierzy, że to możliwe? Że można przerwać taką klątwę?
– Wierzę, że każda dusza ma moc uzdrowienia – odpowiedziałem. – Ale musi pani być gotowa na to, co zobaczymy. Przeszłość potrafi być bolesna, a prawda czasami boli bardziej niż niewiedza.
Anna skinęła głową zdecydowanie.
– Jestem gotowa na wszystko. Zrobię wszystko, żeby ochronić moją córkę. Wszystko.
Patrzyłem na nią i wiedziałem, że ta sesja będzie wyjątkowa. Energia w pokoju zaczęła się zmieniać, jakby sama przestrzeń przygotowywała się na to, co miało nastąpić. Świece na komodzie zamigotały bez powodu, a temperatura w pokoju nieznacznie spadła.
– W takim razie przygotujemy się do podróży w głąb czasu – powiedziałem. – Znajdziemy źródło tej klątwy i uwolnimy panią oraz pani córkę od tego ciężaru.
12 października 2024, godzina 16:15
Gdy Anna wyraziła gotowość na sesję, energia w gabinecie zaczęła się zmieniać w sposób, który zawsze poprzedzał wejście w Kroniki Akaszy. Powietrze stało się gęste, jakby naładowane elektrycznością przed burzą. Zapach sandałowego kadzidła zintensyfikował się, mieszając z czymś jeszcze – zapachem dawnej ziemi, starych lasów i rzeczy, które należały do innych czasów.
— Zanim zaczniemy — powiedziałem, wstając z fotela — muszę przygotować przestrzeń. To, co zamierzamy zrobić, to nie zwykła medytacja. Będziemy otwierać wrota do przeszłości, do warstw rzeczywistości, które są zazwyczaj zamknięte przed świadomością.
Anna przyglądała mi się w milczeniu, gdy zapalałem dodatkowe świece rozmieszczone po całym gabinecie. Płomienie zatańczyły, rzucając na ściany długie, drżące cienie. Wziąłem z komody kilka kryształów – ametyst na ochronę duchową, obsydian na uziemienie i kwarc górski na klarowność wizji. Ustawiłem je w okręgu wokół fotela, w którym miała siedzieć Anna.
— Czemu robisz to wszystko? — zapytała cicho, obserwując moje przygotowania.
— Kroniki Akaszy to nie miejsce, do którego wchodzi się lekkomyślnie — wyjaśniłem, sięgając po mosiężną miskę i wsypując do niej mieszankę ziół: bylicy, szałwii i rozmarynu. — To biblioteka wszystkich dusz, wszystkich doświadczeń, które kiedykolwiek miały miejsce. Gdy tam wchodzimy, otwieramy się na energie, które mogą być bardzo intensywne. Te zabezpieczenia to nasze kotwice w rzeczywistości.
Zapaliłem zioła. Gęsty, biały dym zaczął unosić się z miski, niosąc ze sobą zapach dzikości i magii. Anna skrzywiła się lekko – zapach był ostry, prawie duszący.
— Będzie ci się wydawać, że śnisz — kontynuowałem, dmuchając na żarzące się zioła. — Ale to nie sen. To prawdziwe doświadczenie. Możesz zobaczyć rzeczy, które cię zaskoczą, przestraszą, a może nawet przerażą. Jeśli poczujesz, że to za dużo, powiedz mi, a natychmiast cię wyprowadzę.
Anna skinęła głową, ale widziałem, jak jej dłonie zacisnęły się na poręczach fotela.
— Jestem gotowa — szepnęła.
Usiadłem naprzeciwko niej, biorąc w dłonie mały, czarny kamień – hematyt, który pomagał mi utrzymać połączenie z ziemską rzeczywistością podczas duchowych podróży.
— Zamknij oczy — powiedziałem łagodnie. — Oddychaj głęboko i spokojnie. Pozwól, żeby napięcie opuściło twoje ciało.
Anna posłuchała. Jej oddech zaczął się uspokajać, ramiona opadły. Ale już wtedy widziałem, że dzieje się coś niepokojącego. Temperatura w pokoju wyraźnie spadła – na tyle, że mogłem zobaczyć własny oddech. Płomienie świec zaczęły tańczyć dziko, jakby poruszał nimi niewidzialny wiatr.
— Wyobraź sobie, że stoisz przed wielkimi, złotymi drzwiami — zacząłem prowadzić ją w trans. — Te drzwi prowadzą do sali, w której przechowywane są wszystkie historie wszystkich dusz. Twoja historia też tam jest. Historia twojej rodziny, twojej linii, wszystkich kobiet, które nosiły ten ciężar przed tobą.
Anna oddychała coraz wolniej, jej ciało rozluźniało się z każdą chwilą. Ale powietrze wokół nas stawało się coraz cięższe.
— Teraz… otwórz te drzwi.
I wtedy stało się coś, czego nie spodziewałem się nawet po dwudziestu latach praktyki.
Anna nagle sztywno wyprostowała się w fotelu. Jej oczy, choć zamknięte, zaczęły się szybko poruszać pod powiekami, jakby śledziła coś w przestrzeni. Jej twarz zmieniła się – rysy stały się ostrzejsze, bardziej dziewczęce, ale jednocześnie dzikie, niemal zwierzęce.
— Zimno… — wyszeptała, ale to nie był jej głos. Brzmiał… starzej. Inaczej. — Tak zimno… Pada śnieg.
Poczułem, jak włosy na karku mi się jeżą. Anna mówiła, ale to nie była Anna.
— Uciekam… — kontynuowała nieznajomy głos. — Muszę uciekać. On mnie zdradził. Jakub mnie zdradził.
Jej ciało zaczęło się trząść, ale nie z zimna – z wściekłości i strachu.
— Gonią mnie… słyszę kroki w śniegu. Słyszę psy. Rozalia… Rozalia przysłała je za mną.
Nagle Anna otworzyła oczy, ale to nie były oczy Anny. Były dzikie, błękitne jak zimowe niebo, pełne prymitywnego strachu. Patrzyły na mnie, ale widziały coś zupełnie innego.
— Widzę cię… — szepnęła do mnie, ale mówiła do kogoś z przeszłości. — Widzę cię, czarownico. Nie dostaniesz mnie. Nie dam ci się złapać.
Wstała z fotela z płynnym, zwierzęcym ruchem, zupełnie niepodobnym do nerwowych gestów Anny sprzed chwili. Stała przede mną wysoka, dumna, choć drżąca z zimna i strachu.
— Kim jesteś? — zapytałem cicho.
— Zofia… — odpowiedziała bez wahania. — Zofia Czarnołęska. Córka Mikołaja, dziedzica na Czarnołęce. I nie pozwolę tej wiedźmie zniszczyć mojego życia.
Ale jej głos załamał się na końcu, jakby wiedziała, że to już za późno.
Nagle rzuciła się do okna, przycisnęła twarz do szyby. W świetle świec jej profil wyglądał jak z dawnego portretu – szlachetny, ale zniszczony przez terror.
— Las… — wyszeptała. — Muszę dotrzeć do lasu. Tam będę bezpieczna. W lesie żyją dobre duchy, duchy moich przodków. One mnie ochronią.
Ale gdy odwróciła się ode mnie z powrotem, w jej oczach zobaczyłem beznadzieję.
— Nie… nie zdążę. Słyszę ich. Są już blisko. A śnieg… śnieg pokazuje im drogę. Każdy mój krok zostawia ślad.
Upadła na kolana, jej ręce zacisnęły się w pięści.
— Jakub… dlaczego? — jęknęła. — Kochałam cię. Miałeś być moim mężem. Miałeś mnie bronić. A ty… ty poszedłeś do niej. Do tej wiedźmy. Sprzedałeś mnie za złoto.
Łzy spływały jej po policzkach, ale to nie były łzy Anny. To były łzy kobiety, która żyła trzysta lat temu i której serce właśnie zostało złamane przez zdradę.
— Zofia — powiedziałem delikatnie — powiedz mi, co się dzieje. Gdzie jesteś?
Rozejrzała się po gabinecie, ale widziała coś zupełnie innego.
— Karkonoskie góry… — szepnęła. — Grudzień… rok Pański tysiąc sześćset osiemdziesiąty siódmy. Śnieg sięga mi do kolan. Las jest ciemny, pełen cieni. A one… one idą za mną. Rozalia i jej ludzie. Chcą mnie złapać. Chcą mnie spalić.
Jej głos stał się coraz bardziej rozpaczliwy.
— Ale nie pozwolę im. Nie dam się spalić jak jakaś wiedźma. Jestem córką szlachcica. Mam prawo do godnej śmierci.
Nagle wyprostowała się, w jej postawie pojawiła się determinacja.
— Jeśli mam umrzeć… to umrę na własnych warunkach.
I wtedy zobaczyłem to, co napawało mnie przerażeniem. W jej dłoni, która jeszcze przed chwilą była pusta, pojawiło się coś, czego fizycznie nie było – zarys noża. Zofia uniosła go do swojej szyi.
— Nie! — krzyknąłem, rzucając się w jej stronę.
Ale w tym momencie Anna osunęła się z powrotem na fotel, jej ciało nagle zwiotczało. Zofia zniknęła. Został tylko ten sam strach, ta sama rozpacz, ale teraz już w oczach dwudziestego pierwszego wieku.
— Mariusz? — Anna spojrzała na mnie zdezorientowana. — Co się stało? Czemu krzyczysz?
Klęczałem obok niej, moje serce biło jak szalone. W gabinecie nadal było zimno, świece nadal tańczyły, ale najgorsza fala energii już minęła.
— Widziałaś ją? — zapytałem. — Zofię?
Anna zmrużyła oczy, jakby próbowała sobie przypomnieć.
— Zofia… tak. Byłam nią. Uciekała przez las. Ktoś ją gonił. I ten chłopak… Jakub. Zdradził ją.
Skinęła głową powoli.
— To był początek, prawda? To wtedy wszystko się zaczęło.
— Myślę, że tak — odpowiedziałem, pomagając jej usiąść wygodniej. — Ale to dopiero pierwszy obraz. Musimy zobaczyć więcej, żeby zrozumieć, co naprawdę się stało. Co spowodowało tę klątwę.
Anna drgnęła na słowo „klątwa”.
— Czy… czy ona się zabiła? Zofia?
Popatrzyłem na nią poważnie.
— Nie wiem. Ale mam przeczucie, że jej historia jest znacznie bardziej tragiczna, niż nam się wydawało.
Za oknem zapadał zmrok, a w gabinecie roiło się od cieni przeszłości, które dopiero zaczynały odsłaniać swoje sekrety.
12 października 2024, godzina 16:45
— Musimy iść głębiej — powiedziałem do Anny, która wciąż siedziała oszołomiona pierwszą wizją, jej dłonie drżały jak liście na wietrze. Pot wystąpił jej na czole mimo chłodu panującego w gabinecie. — To, co zobaczyłaś, to tylko fragment. Potrzebujemy pełnej historii, żeby zrozumieć źródło klątwy.
Anna skinęła głową, ale widziałem w jej oczach strach mieszający się z desperacją matki gotowej na wszystko dla dziecka.
— Ta Zofia… czułam jej ból jakby był mój. Jakby jej serce biło w mojej piersi. Gdy Jakub ją zdradził, poczułam, że coś we mnie pęka.
— To dlatego, że jesteście jedną duszą — wyjaśniłem, ponownie zapalając zioła w mosiężnej misce. Białawy dym unosił się ku sufitowi, niosąc ze sobą zapach dawnych lasów i zapomnianych tajemnic. — Jej doświadczenia są zapisane w twojej duszy. Teraz musimy zobaczyć, co doprowadziło do tej ucieczki. Musimy poznać całą prawdę.
Gdy Anna ponownie zamknęła oczy i pozwoliła mi wprowadzić ją w trans, transformacja była jeszcze bardziej radykalna niż poprzednio. Jej całe ciało wyprostowało się jakby ktoś przeciągnął przez nie niewidzialny sznurek, ramiona się cofnęły z arystokratyczną gracją, a na twarzy pojawił się wyraz młodzieńczej radości tak różny od zmartwionych rysów dzisiejszej Anny, że aż zatrzymałem oddech.
Otworzyła oczy i tym razem były błękitne jak letnie niebo nad karkonoskimi szczytami. Uśmiechnęła się szelmowsko, a w tym uśmiechu była cała beztroska siedemnastoletniej dziewczyny, która nie wie jeszcze, jak okrutny potrafi być świat.
— Jakub już na mnie czeka — szepnęła do siebie, głosem melodyjnym jak strumyk płynący między kamieniami. — W naszym miejscu, przy starym dębie, gdzie wyrzeźbił nasze inicjały.
Wstała z fotela z lekką gracją młodej łani i zaczęła się rozglądać po gabinecie, ale jej oczy widziały coś zupełnie innego – światło letniego wieczoru przesączające się przez listowie, cienie tańczące na ścianach komnat dworskich.
— Ojciec myśli, że siedzę w komnacie i haftuję monogram na pościeli ślubnej — zaśmiała się beztrosko. — Gdyby wiedział, że wymykam się do lasu, żeby spotykać się z chłopskim synem… Spalono by mnie żywcem na dziedzińcu przed całą służbą.
Jej głos brzmiał z akcentem szlacheckim, ale przepełnionym młodzieńczą miłością tak czystą, że niemal można było jej dotknąć.
— Zofia — odezwałem się cicho, nie chcąc zburzyć tej kruchej iluzji — opowiedz mi o tym miejscu. Gdzie jesteś?
— Na dworze w Czarnołęce — odpowiedziała, ślizgając palcami po niewidzialnych rzeźbieniach. — Sierpień roku Pańskiego tysiąc sześćset osiemdziesiąt siódmego. Najpiękniejszy miesiąc w całym roku, gdy pszczoły bzyczą w lipach, a powietrze pachnie miodem i letnim deszczem.
Podeszła do okna mojego gabinetu, ale jej dłonie dotykały nie szkła, lecz drewnianych okiennic zdobionych ludowymi grawerami. Widziałem, jak jej palce przesuwają się po niewidzialnych wzorach.
— Matka każe mi się przygotowywać do zaślubin z synem wojewody — radość znikła z jej głosu jak światło świecy zgaszonej podmuchem wiatru. — Bogdan Przyjaciel, dwadzieścia lat starszy ode mnie, z brzuchem jak u świni wiejskiej i oddechem cuchnącym kwaśnym piwem. Ma ręce jak bochny chleba, grube i spocone. Ale ojciec już przyrzekł, dał słowo szlacheckie. I słowo szlachcica jest święte.
Odwróciła się gwałtownie, jej oczy błysnęły buntowniczo, a w tym blasku było coś dzikiego, niemal zwierzęcego.
— Ale ja kocham innego! Kocham Jakuba! I nie obchodzi mnie, że jest synem młynarza, że nie ma szlachectwa w żyłach. Ma dobre serce i silne ręce. A gdy mnie całuje… — zarumieniła się jak prawdziwa siedemnastolatka — gdy mnie całuje, to jakby cały świat przestawał istnieć. Jakby zostali tylko on i ja pod rozgwieżdżonym niebem.
Chwytając niewidzialną chustę z cienkiego płótna, owinęła ją wokół głowy.
— Już czas. Muszę iść. Czeka na mnie przy naszym dębie. Mówiłam mu, że mam wiadomość… ważną wiadomość.
Nagle cała scena się zmieniła. Anna zaczęła poruszać się po gabinecie, ale jej kroki odzwierciedlały wędrówkę przez zupełnie inną przestrzeń. Uniosła lekko brzeg niewidzialnej sukni, przeskakując nad kałużami.
— Las pachnie miętą i jeżynami — mówiła, wdychając głęboko zapach, którego ja nie mogłem wyczuć. — Słyszę strumyk, który płynie do młyna Jakubowego ojca. Woda szemrze o kamieniach jak modlitwa. Już niedługo zobaczę jego twarz… jego ukochane, brązowe oczy.
Zatrzymała się nagle, jej oczy rozszerzyły się z radości tak prawdziwej, że serce mi się ścisnęło z bólu, bo wiedziałem, jak ta historia się skończy.
— Jakub! — zawołała, a w jej głosie było tyle szczęścia, że zapomniałem na chwilę o mroku otaczającym nas w gabinecie. — Myślałam, że już nie przyjdziesz. Słońce chyli się ku zachodowi, a ja czekam tu od południa.
Wyciągnęła ręce, jakby ktoś się do niej zbliżał. Jej twarz rozjaśniła się miłością tak czystą i prawdziwą, że poczułem się jak intruz podglądający świętość.
— Bałem się, że cię przyłapią — mówiła, jakby odpowiadała na czyjeś słowa. — Ojciec był dziś bardzo podejrzliwy. Pytał służbę, dlaczego tak często przesiaduję przy oknie wychodzącym na las. Pytał, czy ktoś nie chodzi tam, gdzie nie powinien.
Zaśmiała się srebrzyście, ale w tym śmiechu pojawiła się nutka niepokoju.
— Oczywiście nie powiedziałam mu, że wyglądam swojego ukochanego. Że liczę każdą godzinę do naszego spotkania.
Usiadła na podłodze, ale dla niej to był pień powalonej lipy czy miękka leśna ściółka usłana paprociami. Ułożyła niewidzialną sukienkę wokół kostek.
— Powiesz mi więc, Jakubie, o co chodziło w liście, który przysłałeś przez Anielę? — zapytała, a w jej głosie pojawiła się nutka niepokoju. — Pisałeś, że masz dla mnie ważną wiadomość. Coś w twoich słowach sprawiło, że serce biło mi szybciej niż zwykle.
Przez chwilę słuchała w milczeniu czegoś, czego ja nie mogłem usłyszeć, a ja obserwowałem, jak na jej twarzy maluje się coraz większe przerażenie. Krew odpływała z jej policzków, pozostawiając je białe jak pergamin.
— Co mówisz? — szepnęła, a jej głos załamał się jak cienka gałązka pod ciężarem śniegu. — Ojciec już ustalił datę ślubu? Za miesiąc? Ale… ale to niemożliwe. To za wcześnie. Miałam jeszcze czas…
Zerwała się na nogi tak gwałtownie, że aż zataczała się. Jej dłonie zacisnęły się w pięści tak mocno, że knykcie pobielały.
— Nie! Nie pozwolę! Nie wyjdę za tego starego pijaka, który bije służbę i ma palce jak szpony! Jakubie, mówiłeś, że znajdziesz sposób. Że uciekniemy razem, że pojedziemy do Krakowa, gdzie nikt nas nie zna.
Słuchała czegoś, co sprawiło, że nadzieja umierała w jej oczach jak płomień świecy, któremu kończy się wosk.
— Co znaczy „to niemożliwe”? — jej głos stał się ostry jak stalowe ostrze. — Przecież mnie kochasz! Mówiłeś, że kochasz! Przysięgałeś mi pod gwiazdami, że jestem jedyną na świecie!
Cofnęła się o krok, jakby otrzymała policzek.
— Jakubie, ja… ja już nie jestem dziewicą — wyszeptała rozpaczliwie, a w tym szepcie była cała grozą świadomości społecznych konsekwencji. — Dałam ci siebie, bo myślałam, że będziemy razem na zawsze. Że staniesz się moim mężem. Jeśli wyjdę za tego człowieka, a on się dowie…
Upadła na kolana, łapiąc powietrze jak ryba wyrzucona na brzeg.
— Zabije mnie. Albo odeśle z hańbą do rodziców. Będę zhańbiona na zawsze. Ojciec się wyrzeknie, matka umrze z wstydu, a ja… ja będę musiała iść do klasztoru albo jeszcze gorzej…
Nagle jej postawa się zmieniła. Podniosła głowę jak zwierzę, które wyczuwa ratunek. W oczach zapłonęła nadzieja.
— Co? — zapytała szybko, chłeptając każde słowo jak wodę na pustyni. — Znasz kogoś, kto może pomóc? Kto może sprawić, żeby ojciec zmienił zdanie? Kto?
I wtedy zobaczyłem, jak jej twarz blednie tak bardzo, że stała się niemal przejrzysta.
— Rozalia? Żona kata z Podgórza? — głos jej drżał jak struny harfy szarpane zimnym wiatrem. — Ale… ale ona jest czarownicą. Ludzie szepczą, że wie rzeczy, których wiedzieć nie powinna. Że potrafi mówić z umarłymi, że widzi przyszłość w kościach zwierząt.
Jej głos stał się jeszcze bardziej cichy, przepełniony przerażeniem.
— Przecież ona ma oczy jak węgle wyciągnięte z paleniska – czarne, bez tęczówek, które świecą w ciemności jak u dzikiego zwierza. Mówią, że jej włosy są białe jak kości, ale nie od starości – od mocy, którą w sobie nosi. Niektórzy twierdzą, że gdy się złości, to z jej ust wydobywa się dym jak z ogniska piekielnego.
Zadrżała, obejmując się ramionami.
— A jej ręce!…sama widziałam, że ma paznokcie długie jak szpony, zawsze poplamione krwią. Pogłoski są takie, że dotyka zmarłych i wkłada im do ust monety. Że nosi naszyjnik z ludzkich zębów, które sama wyrywa z trupów podczas egzekucji. I że gdy ktoś spojrzy jej w oczy, to widzi własną śmierć odbijającą się w czarnej toni.
Zofia cofnęła się o krok, jakby sama wspomnienie o Rozalii było niebezpieczne.
— Nawet księża się jej boją, Jakubie. Ostatni proboszcz uciekł z wioski, gdy tylko ją zobaczył. Nowy odmawia odprawiania mszy, jeśli ona jest na placu. Mówią, że kat to tylko przykrywka, że to ona decyduje, kto ma umrzeć, a kto ma żyć. Że prawdziwą władzą w okolicy rządzi nie starosta, ale Rozalia.
Przerwała, jakby ktoś jej przerwał, jakby Jakub tłumaczył coś gwałtownie.
— Jak to znasz ją osobiście? — w jej głosie pojawiło się zrozumienie mieszające się z przerażeniem.
— Jesteś… jesteś żonaty z jej córką? Z Agnieszką?
Słuchała w milczeniu, a jej twarz bladła coraz bardziej.
— Od miesiąca jesteś żonaty? — szepnęła, a w tym szepcie była cała gorycz zdrady.
— A ze mną… ze mną się spotykasz od pół roku? Jakubie, jak mogłeś? Cofnęła się o krok, jakby prawda była zbyt straszna do zniesienia.
— I teraz… teraz chcesz, żebym poszła do twojej teściowej? Do kobiety, która może się dowiedzieć o naszym romansie i zabić nas oboje? Jakubie, czy ty oszalałeś?
Ale w jej oczach widziałem, że mimo przerażenia, rozpacz była silniejsza.
— Mówisz, że za odpowiednią cenę może sprawić, żeby ojciec zmienił zdanie? Że potrafi odwrócić ludzkie serca, nakłonić ich do innych decyzji? Że ma sposoby…
Wahała się, walcząc ze sobą. Widziałem, jak strach walczy w niej z miłością.
— A co będzie chciała w zamian? Czego zażąda taka kobieta?
To, co usłyszała, musiało być przerażające, bo cofnęła się o krok, potykając się o niewidzialny korzeń.
— Złoto? — głos jej drżał. — Jakub, skąd wezmę tyle złota? Jestem tylko córką szlachecką. Nie mam własnego majątku. Wszystko należy do ojca, a on pilnuje każdego grosza jak Cerber piekielnych wrót.
Przez długą chwilę słuchała, a jej twarz przechodziła przez całą gamę emocji – od nadziei, przez wątpliwość, aż po desperację. Widziałem, jak jej dusza rozdarła się na pół.
— Biżuteria matki? — szepnęła w końcu łamiącym się głosem. — Ta, którą dostała w wianie od babki? Ale to rodzinne skarby. Przekazywane z pokolenia na pokolenie przez dwieście lat. Pierścień z rubinem, który nosili wszyscy męczennicy z rodu… naszyjnik z pereł, które babka prababki dostała od samego króla…
Zamilkła na długą chwilę, a ja widziałem, jak na jej twarzy rozgrywa się dramat między honorem rodu a miłością.
— Ale jeśli to jedyny sposób… — jej głos był ledwo słyszalny, jak szept wiatru w liściach. — Jeśli to jedyna szansa, żeby być z tobą… żeby nie zostać żoną tamtego potwora…
Skinęła głową zdecydowanie, a w tym geście była cała determinacja młodej kobiety gotowej poświęcić wszystko dla miłości.
— Dobrze. Jutro w nocy przyniosę wszystko, co uda mi się wziąć. Spotkamy się tu, o północy, gdy wszyscy będą spali, a potem pójdziemy razem do Rozalii. Do jej chaty za młynem, gdzie podobno odprawia swoje czary.
Podeszła bliżej, jakby chciała kogoś pocałować. Jej usta rozchyliły się delikatnie.
— Kocham cię, Jakub — wyszeptała z taką czułością, że poczułem ściskanie w gardle. — Kocham cię bardziej niż własne życie. Zrobię wszystko, żeby móc zostać twoją żoną. Wszystko. Nawet jeśli miałabym sprzedać duszę samemu diabłu.
Ale gdy się odsunęła, w jej oczach błysnęło coś niepokojącego – jakby przeczucie nadchodzącej katastrofy, jakby jej dusza już wyczuwała, że ten plan skończy się tragedią.
I wtedy scena się znów zmieniła z gwałtownością letniej burzy.
Anna stała teraz sztywno jak posąg, jej twarz wykrzywiona była przerażeniem i niedowierzaniem tak głębokim, że aż bolało na to patrzeć.
— Jakub? — jej głos drżał jak struny harfy szarpane wichurą. — Co tu robisz? Przecież miałeś czekać przy dębie, przy naszym miejscu. Dlaczego jesteś na dziedzińcu?
Rozglądała się nerwowo, obracając głowę jak ptak złapany w pułapkę, jej oczy prawdopodobnie ślizgały się po znajomych twarzach z rosnącym przerażeniem.
— I czemu jest z tobą tylu ludzi? — wyszeptała, a jej głos drżał jak liść na wietrze. — Poznaję kata… tego grubego mężczyznę z bliznami na rękach, i jego pomocników. A ta kobieta w czarnej chuście… Boże święty, to Rozalia. Czemu ona tu jest? Miałam przyjść do niej, nie ona do mnie!
Jej oddech stał się urywany, jakby każde słowo kosztowało ją ogromny wysiłek.
— A ci wszyscy ludzie… — głos jej się załamał. — Boże, poznaję ich wszystkich. To chłopi z naszej wsi. Ten kulawy kowal, co zawsze zdejmował czapkę przed ojcem. I żona młynarza z tym krzywym nosem. Wszyscy tu są. Wszyscy patrzą na mnie jak… jak na złodziejkę prowadzoną na szubienicę.
Nagle jej ciało zadrżało, jakby otrzymała cios.
— Nie… nie może być… — szepnęła, a w jej głosie było tyle bólu, że aż bolało to słuchać. — Tam, w cieniu lip przy bramie… widzę… widzę moich rodziców.
Łzy popłynęły jej po policzkach strumieniami.
— Mama stoi tam w swojej najlepszej sukni, tej brązowej, którą nosi do kościoła. A ojciec… ojciec ma ręce założone na piersi i patrzy na mnie jak… jak na obcą. Odwrócili się ode mnie. Własni rodzice odwrócili się ode mnie!
Jej głos stał się piskliwy z rozpaczy.
— Jak długo to planowaliście, Jakubie? — krzyczała teraz. — Wszyscy razem! Moi rodzice, ty, Rozalia, cała wieś! Jak długo knuliście przeciwko mnie? Od kiedy wszystko było kłamstwem?
Cofnęła się, potykając się o niewidzialną przeszkodę, jakby chciała uciec, ale nie miała dokąd.
— Dlaczego oni wszyscy tu są? Jakub, powiedz coś! Czemu milczysz? Czemu patrzysz na mnie tak… tak obco?
Słuchała, a jej twarz stawała się coraz bledsza, aż stała się biała jak kości wysuszone przez słońce.
— Co znaczy „już wszystko wiem”? O czym mówisz? Co niby wiesz?
A potem wykrzyknęła z takim bólem, że aż mi się włosy na karku zjeżyły, jakby sam powiew zgrozy przeszedł przez gabinet:
— Nie! To niemożliwe! Ty… ty im powiedziałeś? Ty ich tu sprowadziłeś? Ty… ty mnie zdradziłeś?
Upadła na kolana, patrząc w górę na niewidzialną postać jak na swój najgorszy koszmar, który właśnie stał się rzeczywistością.
— Złoto? — jej głos był pełen niedowierzania tak głębokiego, że brzmiał jak echo pustego wycia wiatru. — Sprzedałeś mnie za złoto? Człowiek, któremu oddałam swoje serce, swoje ciało, swoją duszę, swoją przyszłość?
Łzy popłynęły jej po policzkach jak krwawa rosa, ale były to łzy nie tylko żalu, ale i wściekłości.
— Pięćdziesiąt talarów? — szepnęła, a w tym szepcie było tyle rozpaczy, że aż żołądek mi się ścisnął. — Tyle jestem warta? Pięćdziesiąt srebrnych talarów? Tyle ile kosztuje dobry koń w targowym mieście?
Nagle jej rozpacz przerodziła się w wściekłość tak dziką, że przestraszyłem się o jej zdrowie psychiczne. Wstała, jej oczy błysnęły nienawiścią czystą jak kryształ.
— Przeklnę cię, Jakub, synu młynarza! — krzyczała, a jej głos stał się ostry jak stal. — Przeklnę cię i wszystkich twoich potomków! Niech twoje dzieci umierają w męczarniach! Niech twoja żona rodzi ci tylko trupy! Niech twój młyn się spali, a ty sam zgnijesz żywcem!
Ale jej gniew został przerwany przez nowy głos – głos tak chłodny i przenikliwy, że sprawił, iż Anna zadrżała ze strachu jak osika.
Odwróciła się powoli w stronę niewidzialnej postaci, a jej twarz wykrzywiła się z przerażenia tak wielkiego, że wyglądała jak maska teatralna przedstawiająca sam strach.
— Rozalia… — wyszeptała to imię jak przekleństwo.
I nagle jej ciało sztywno wyprostowało się, jakby ktoś ciągnął ją za niewidzialny sznurek przymocowany do czubka głowy. Jej głos stał się monotonny, jakby powtarzała słowa, które ktoś inny wkładał jej w usta.
— „Młoda pani jest bardzo ładna” — mówiła, ale to już nie był jej głos, tylko echo czegoś znacznie starszego i bardziej złowrogiego. — „Szkoda, że musi umrzeć. Ale takie są zasady naszego świata. Kto kradnie biżuterię matki, żeby oddać czarownicy, ten sam jest czarownicą.”
Anna próbowała się bronić, jej prawdziwy głos przebijał się przez tę dziwną monotonię jak krzyk tonącego:
— To nieprawda! Nie jestem czarownicą! Kochałam tylko nie tego człowieka! To nie przestępstwo!
Ale „obce” słowa kontynuowały, jakby pochodziły z jakiejś strasznej przepaści:
— „Sąd już wydał wyrok. Zostaniesz spalona o świcie na stosie na głównym placu. Ale przedtem… przedtem wykorzystam twoją młodą energię do czegoś użytecznego. Do czegoś, co będzie bolało cię i twoich bliskich przez wieki.”
I wtedy Anna wydała krzyk tak straszny, że aż podskoczyłem, omal nie przewracając świecznika. To był krzyk czystego przerażenia, krzyk kogoś, kto właśnie zrozumiał, że zostanie nie tylko zabity, ale wcześniej będzie torturowany w sposób, którego nie potrafi sobie nawet wyobrazić.
— Nie! — wrzasnęła. — Nie pozwolę! Nie dam się wam! Wolę umrzeć z własnej woli niż pozwolić wam się znęcać!
I nagle wyszarpnęła się z transu jak z głębokiej wody, opadając na fotel z ciężkim oddechem. Pot zalewał jej twarz, ręce drżały jak w febrze.
— Mariusz… — wyszeptała, patrząc na mnie oczami pełnymi grozy tak pierwotnej, że aż mi się ręce zatrzęsły. — Ona… Rozalia… co ona z nią zrobiła? Co planowała?
Pochyliłem się nad nią, podając szklankę wody, której nie chciała dotknąć.
— To jeszcze nie koniec historii — powiedziałem cicho. — Ale już widzę, jak zaczęła się klątwa. Jakub zdradził Zofię za pieniądze, a Rozalia… Rozalia miała swoje własne, straszne plany. Plany, które pochłonęły nie tylko Zofię, ale wszystkie kobiety z twojego rodu.
Anna chwyciła moją rękę z taką siłą, że niemal skrzywiłem się z bólu.
— Muszę wiedzieć, co się stało dalej. Muszę wiedzieć, jak to wszystko się skończyło. I jak… jak to przerwać, zanim dorwie moje dziecko.
12 października 2024, godzina 17:20
Anna siedziała skulona w fotelu, jej ciało wciąż drżało od echa bólu Zofii. Pot mieszał się z łzami na jej policzkach, a oddech był urywany jak u kogoś, kto właśnie przebiegł długą drogę przez las. Widziałem, że każda komórka jej ciała opiera się temu, co miało nastąpić, ale jej oczy mówiły mi, że musi wiedzieć. Musi zobaczyć źródło klątwy, która mogła pochłonąć jej córkę.
— Jesteś gotowa? — zapytałem, choć wiedziałem, że nikt nie może być gotowy na to, co zobaczymy. — Ta scena będzie najtrudniejsza. To moment, w którym klątwa zostanie rzucona.
— Muszę — wyszeptała, zaciskając pięści tak mocno, że paznokcie wbiły się jej w dłonie. — Dla Zosi. Dla mojego dziecka.
Gdy ponownie zamknęła oczy, temperatura w gabinecie spadła tak gwałtownie, że mój oddech stał się widoczny. Świece zamigotały dziko, jakby niewidzialny wicher przeszedł przez pokój. Na ścianach zatańczyły cienie, które nie przypominały niczego znajomego.
Anna sztywno wyprostowała się w fotelu, ale tym razem transformacja była inna. Jej ciało nabrało innej postury – nie gracji młodej dziewczyny, ale wygiętej w łuk rozpaczy kobiety doznającej niewyobrażalnego bólu. Gdy otworzyła oczy, były one przekrwione, pełne łez i przerażenia.
— Zimno — wyszeptała głosem Zofii, ale to był głos złamany, pełen cierpienia. — Tak zimno w tej piwnicy. Kamienie pocą się wilgocią, a szczury biegają po moich stopach.
Zaczęła się rozglądać po gabinecie, ale widziała coś zupełnie innego – wilgotne ściany, żelazne kraty, światło pochodni sączące się przez szpary.
— Już trzy dni tu siedzę — mówiła, obejmując się ramionami. — Trzy dni bez jedzenia, tylko woda z drewnianej miski, którą przynoszą raz dziennie. Ręce mam spuchnięte od kajdan, a suknia jest strzępiastą szmatą.
Jej głos załamał się.
— Jakub… dlaczego? Dlaczego mi to zrobiłeś? Każdej nocy śnię o twej twarzy, o tym jak na mnie patrzysz, gdy bierzesz od kata te przeklęte monety.
Nagle wzdrygnęła się, jakby usłyszała kroki.
— Ktoś idzie — szepnęła. — Słyszę kroki na schodach. Ciężkie, powolne. I ten zapach… to nie kat. To ona. Rozalia.
Cofnęła się, aż plecy dotknęły oparcia fotela, ale dla niej była to wilgotna kamienna ściana.
— Już czas, córeczko — powiedziała nowym głosem, który sprawił, że przeszły mi ciarki po plecach. To nie był głos Anny ani Zofii. To był głos starej kobiety, szorstki jak papier ścierny, pełen fałszywej słodyczy, która ukrywała coś strasznego. — Już czas na naszą małą ceremonię.
Anna mówiła tym obcym głosem, ale jej ciało reagowało jak Zofia – drżało ze strachu.
— Czego ode mnie chcesz? — zapytała głosem Zofii. — Nie mam złota. Jakub ci wszystko dał. Wszystko, co ukradłam matce.
Zaśmiała się głosem Rozalii – brzmiało to jak zgrzyt żelaza o kamień.
— Złoto? Dziecko naiwne, złoto to tylko zachęta dla twojego ukochanego. Prawdziwy skarb to ty sama. Twoja młoda krew, twoja dziewicza energia, twój ból.
Anna jako Zofia wstała chwiejnie z fotela.
— O czym mówisz? Jaka energia? Jestem tylko dziewczyną…
— Jesteś córką starego rodu — głos Rozalii stał się ostry jak brzytwa. — W twoich żyłach płynie krew tych, którzy rządzili tymi ziemiami od wieków. Ta krew ma moc, której ty nie rozumiesz. Ale ja ją rozumiem. I wiem, jak jej użyć.
Zofia cofnęła się, potykając o niewidzialne dla mnie przeszkody.
— Jesteś szalona! To przesądy! Nie ma żadnej mocy we krwi!
Rozalia roześmiała się znowu.
— Zobaczysz, dziecko. Zobaczysz. Ale najpierw opowiem ci, co zamierzam zrobić z tobą i wszystkimi kobietami z twojego rodu.
Teraz scena się zmieniła tak drastycznie, że aż wstrzymałem oddech. Anna wstała z fotela, ale poruszała się jakby była związana. Jej ręce były wyciągnięte przed siebie, jakby miała na nadgarstkach kajdany. Szła powoli, z trudem, po gabinecie.
— Prowadzą mnie na dziedziniec — mówiła głosem Zofii pełnym rozpaczy. — Widzę stos drewna. Taki wysoki… Boże, jaki wysoki. A na jego szczycie… pętla.
Zatrzymała się, patrząc w górę na coś, czego ja nie widziałem.
— Ludzie się zbierają. Cała wioska. Widzę kobiety, które znałam od dziecka. Mężczyzn, którzy kłaniali się mojemu ojcu. A oni… oni patrzą na mnie jak na potwora.
Jej głos stał się piskliwy ze strachu.
— A tam… tam stoi Jakub. Obok Agnieszki, swojej żony. Ona jest brzemienna. Ma rękę na brzuchu, a on… on ją obejmuje. Patrzą na mnie oboje. I widzę w jego oczach… nic. Jakby mnie nie znał. Jakby nigdy mnie nie kochał. Oszukiwał mnie.
Łzy popłynęły jej po policzkach.
— Rozalia idzie za mną — kontynuowała. — Niesie coś w rękach. Woreczek z czarnej skóry i… nóż. Długi nóż z kości.
Anna zatrzymała się w środku gabinetu, jej ciało sztywno wyprostowane.
— Zatrzymują mnie — szepnęła. — Nie wiążą mnie do słupa. Rozalia coś mówi do kata. On kiwa głową i odchodzi. Zostajemy same. Ona i ja.
Głos Rozalii znowu przejął kontrolę:
— Widzisz, dziecko, nie będziesz spalona jak zwykła wiedźma. To byłoby marnowaniem twojej mocy. Ty umrzesz w sposób, który da mi to, czego potrzebuję.
— Czego ode mnie chcesz? — krzyczała Zofia.
— Chcę, żebyś cierpiała — głos Rozalii stał się słodki jak miód z jadem, ale w tej słodyczy kryła się trucizna gorsza od żmijego ukąszenia. — Chcę, żeby twój ból był tak wielki, że przejdzie na wszystkie kobiety z twojego rodu. Na pokolenia. Chcę, żeby nosiły ciężar twojej śmierci przez wieki.
Jej głos nabrał mocy, stał się głęboki i dudniący, jakby wydobywał się z otchłani piekieł.
— Słuchaj więc, córko Czarnołęcka, słuchaj swojego przeznaczenia! Każda kobieta z twojej krwi będzie przeklęta. Będą widzieć śmierć swoich najbliższych na kilka dni wcześniej. Będą widzieć, jak ich dzieci toną, jak ich mężowie giną, jak ich matki konają – ale nie będą mogły nic zrobić. Nic!
Głos Rozalii stał się przeraźliwy, pełen złośliwej radości.
— Będą błagały bogów o litość, ale bogowie odwrócą się od nich. Będą krzyczeć, ostrzegać, płakać krwawymi łzami, ale nikt im nie uwierzy. Będą uważane za szalone, za naznaczone przez diabła. Ich własne rodziny będą się ich bać!
Anna jako Zofia jęknęła z bólu, ale głos Rozalii był bezlitosny.
— A gdy ich dzieci umrą dokładnie tak, jak przewidziały, wtedy wszyscy zrozumieją. Ale będzie za późno! I każda z nich będzie się winowajca, że nie umiała zapobiec tragedii. Będą się obwiniać do końca swoich dni, a ból będzie zjadał je od środka jak robaki żerujące na padlinie.
Jej śmiech stał się dzikim, zwierzęcym wyciem.
— I tak będzie przez wieki! Z matki na córkę, z córki na wnuczkę! Aż któraś z nich nie będzie miała dość odwagi, żeby tu przyjść i zmierzyć się ze mną. Ale czy taka się znajdzie? Czy znajdzie się taka odważna… czy tchórzliwa jak ty?
Głos Rozalii stał się szeleszczący jak wąż pełzający po suchych liściach.
— A jeśli się znajdzie… och, jeśli się znajdzie, to będzie musiała zapłacić najwyższą cenę. Będzie musiała poczuć każdy ból, każde cierpienie wszystkich kobiet, które przed nią poniosły tę klątwę. Czy znajdzie się taka głupia, żeby to zrobić dla potomnych?
Anna zaczęła poruszać się w sposób, jakby ktoś ją zmuszał do klęknięcia.
— Klękaj — rozkazywała Rozalia. — Klękaj i patrz.
Zofia klęknęła, jej ciało drżało jak liść na wietrze.
— Patrzysz? — pytała Rozalia. — Widzisz tego czarnego koguta?
Anna kiwnęła głową, patrząc na coś w dole.
— To nie zwykły kogut. To kogut, który żył siedem lat bez widzenia słońca. Jego krew ma moc przekazywania klątwy.
I wtedy Anna wydała okrzyk przerażenia. Jej ciało wygięło się w łuk.
— Nie! — krzyczała. — Nie rób tego!
Ale głos Rozalii był bezlitosny:
— Już za późno, dziecko.
Anna złapała się za gardło, jakby coś jej przecierało szyję.
— Krew… widzę krew — szeptała. — Kaple na moje ręce. Gorąca, czarna krew. I ona… ona mówi słowa. Słowa w języku, którego nie rozumiem.
Nagle jej głos zmienił się w coś strasznego – zaczęła mówić słowami, które nie brzmiały jak żaden język, jaki kiedykolwiek słyszałem. Były to dźwięki gardłowe, pełne złości i nienawiści.
Jej ciało zaczęło się trząść jeszcze mocniej.
— A potem… potem bierze moje włosy. Odcina pasmo i wplata je w sznurek z koguciej krwi.
Anna poruszała głową, jakby ktoś szarpał ją za włosy.
— Ten sznurek… to będzie więź. Więź między wszystkimi kobietami z twojego rodu. Dopóki nie zostanie zniszczony, klątwa będzie się przenosić z matki na córkę. — I wiedz, że tylko jedna będzie mogła go zniszczyć. Ale musi stanąć twarzą w twarz ze mną. Musi mnie pokonać. A ja będę czekała w krainie między światami, nabierając mocy z wszystkich łez, którymi będą płakały twoje następczynie.
— Dlaczego? — krzyczała Zofia. — Dlaczego to robisz? Co ci zrobiłam?
Głos Rozalii stał się lodowato spokojny:
— Bo mogę! — wrzasnęła Rozalia, a jej głos stał się piskliwy i szalony. — Bo mam moc, a ty jej nie masz! Bo świat jest okrutny dla takich jak ja, więc będę okrutna dla takich jak ty!
Jej śmiech przeszedł w szloch, a potem znowu w dzikie rechoty.
— Myślisz, że nie wiem, co to ból? Że nie wiem, co to znaczy patrzeć, jak twoje dziecko umiera w męczarniach, a ty nic nie możesz zrobić? Moja Marta… moja słodka Marta… umierała przez trzy dni. Trzy dni płakała z bólu, a ja mogłam tylko trzymać jej małą rączkę i czuć, jak życie z niej ucieka!
Głos jej załamał się, ale zaraz nabrał siły pełnej wściekłości.
— A potem przyszli do mnie. Wszyscy! Mówili, że to moja wina. Że moje zioła sprowadziły zarazę. Że moje czary zabiły połowę wsi. Mój własny mąż… mój własny mąż przyłączył się do nich! Wyrzekł się mnie! Powiedział, że jestem przeklęta!
Jej głos stał się przeraźliwie spokojny, co było gorsze niż krzyki.
— Więc jeśli jestem przeklęta, to niech tak będzie. Jeśli jestem wiedźmą, to będę nią w pełni. Ale nie będę cierpiała sama. Nie! Zbyt wiele bólu noszę w sercu, żeby go nie podzielić. A ty, księżniczko, ty która miałaś wszystko – kochających rodziców, bogactwo, przyszłość – ty będziesz moją pierwszą ofiarą.
Jej śmiech stał się histeryczny.
— Będziesz cierpiała za wszystkie kobiety, które miały to, czego ja nie mogłam mieć! Za wszystkie matki, które nie musiały patrzeć, jak ich dzieci gniją żywcem! Za wszystkie żony, których mężowie nie wyrzekli się ich w najciemniejszej godzinie!
Głos jej stał się szeptem pełnym jadu.
— I każda łza, którą wyleją twoje potomkinie, będzie moją zemstą. Każdy krzyk rozpaczy będzie pieśnią, którą zaśpiewam dla mojej zmarłej córeczki.
A potem Anna wydała krzyk tak straszny, że wszystkie świece w gabinecie nagle zgasły. W ciemności słyszałem tylko jej głos:
— Pali! — krzyczała Anna głosem Zofii, jej ciało wygięło się w łuk jak napięta struna. — Pali mnie! Ale to nie ogień! To coś gorszego!
Jej głos stał się ochrypły od krzyku.
— To jakby kwas żrący płynął w moich żyłach! Jak roztopiony ołów wlewany do gardła! Czuję, jak każda komórka mojego ciała… jak każdy nerw się topi!
Anna zaczęła się trząść tak mocno, że myślałem, że spadnie z fotela.
— To nie jest śmierć! To jest coś między życiem a śmiercią! Rozalia nie pozwala mi umrzeć! Chce, żebym czuła każdą sekundę tego piekła!
Jej oddech stał się urywany, jakby powietrze było trucizną.
— Widzę… widzę swoje kości. Świecą na czerwono jak żelazo w kuźni. A moja skóra… rozpływa się jak wosk na świecy. Ale ja wciąż żyję! Wciąż czuję wszystko!
Nagle jej głos stał się dziwnie spokojny, co było jeszcze bardziej przerażające.
— A ona… ona zbiera mój ból. Każdy krzyk, każdą łzę. Wkłada to wszystko w ten przeklęty sznurek. Moje cierpienie stanie się więzią dla wszystkich moich potomkiń.
Przez chwilę panowała cisza, a potem Anna szepnęła:
— Umieramم… ale śmierć nie chce mnie przyjąć. Będę wisieć między światami, czując tę męczarnię przez wieczność… dopóki jedna z moich córek nie przyjdzie mnie uwolnić.
I nagle zapadła kompletna cisza.
Gdy zapaliłem lampkę, Anna leżała na podłodze, nieprzytomna, ale żywa. Jej ciało było zimne jak lód, ale oddychała. Na jej szyi, tam gdzie Zofia poczuła palący płyn, widniał czerwony ślad – jakby ktoś rzeczywiście jej coś zrobił.
Wiedziałem, że zobaczyliśmy źródło klątwy. Teraz musiałem znaleźć sposób, żeby ją przerwać.
— Anna — szepnąłem, potrząsając nią delikatnie. — Anna, wróć do mnie.
Otworzyła oczy powoli, patrząc na mnie z takim przerażeniem, jakby właśnie wróciła z piekła.
— Mariusz… ona czeka. Rozalia wciąż czeka. I będzie czekała, aż jedna z nas przyjdzie ją pokonać.
12 października 2024, godzina 18:05
Anna jeszcze chwilę leżała na podłodze gabinetu, jej oddech był płytki, ale regularny. Czerwony ślad na szyi pulsował jak żywe stworzenie. Wiedziałem, że to nie koniec – klątwa wciąż była aktywna, wciąż czekała na swoją następną ofiarę. Musiałem wprowadzić Annę jeszcze głębiej, do miejsca, gdzie można było zmierzyć się z samym źródłem zła.
— Anna — szepnąłem, kładąc dłoń na jej czole. Była zimna jak marmur. — Słyszysz mnie?
Skinęła głową niemal niezauważalnie.
— Musimy iść dalej. Do samego serca klątwy. Tam, gdzie czeka Rozalia. Będzie niebezpiecznie, ale to jedyny sposób na uwolnienie ciebie i twojej córki.
Jej powieki drgnęły, ale się nie otworzyły.
— Jestem… gotowa — wyszeptała głosem ledwo słyszalnym. — Zrobię… wszystko.
Zapaliłem nowe świece, ich płomienie zatańczyły dziko, jakby czuły nadchodzące starcie. Powietrze w gabinecie zagęściło się tak, że niemal można było je kroić nożem. Ułożyłem wokół Anny dodatkowe kryształy – ametysty na ochronę, obsydiany na uziemienie, kwarc na jasność umysłu. Wiedziałem, że będzie ich potrzebować w walce, która miała nastąpić.
— Teraz Aniu — powiedziałem, siadając obok niej na podłodze — wyobraź sobie, że idziesz w głąb ziemi. Coraz głębiej. Przez warstwy czasu, przez cienie przeszłości. Tam, gdzie mieszkają dusze, które nie mogą znaleźć spokoju.
Zaczęła oddychać głębiej, jej ciało rozluźniło się jeszcze bardziej. Ale temperatura w pokoju spadła tak drastycznie, że zacząłem drżeć.
— Widzę… — szepnęła — widzę schody. Kamienne schody prowadzące w dół. Są pokryte mchem i wilgocią. Coś kapie z sufitu.
Jej głos zaczął się zmieniać, nabierać innej barwy.
— Idę w dół. Coraz głębiej. Jest coraz ciemniej. Tylko gdzieniegdzie tlą się pochodnie w żelaznych uchwytach.
Nagle jej ciało się spięło.
— Słyszę śmiech — wyszeptała. — Kobiecy śmiech, ale nie ma w nim radości. Jest w nim tylko złość i ból.
Anna usiadła gwałtownie, choć jej oczy wciąż były zamknięte. Gdy je otworzyła, widziałem w nich determinację, której wcześniej nie było.
— Jestem na dnie — powiedziała już pełnym głosem, ale w tym głosie brzmiała groza tak pierwotna, że aż mi się włosy na karku zjeżyły. — W wielkiej komnacie wydrążonej w skale. Ale to nie jest zwykła skała… to coś gorszego.
Jej głos stał się szeleszczący, jakby sama powiedziała coś zbyt strasznego do wypowiedzenia.
— Ściany… ściany są żywe. Pulsują jak serce jakiegoś potwora. Pokryte są znakami, ale nie są to żadne litery. To… to wygląda jak zadrapania pazurami, jakby ktoś umierał tu w męczarniach i drapał ściany własnymi paznokciami, aż zostały z nich tylko krwawe strzępy.
Anna wzdrygnęła się, jakby dotknęła czegoś ohydnego.
— A z sufitu… Boże, z sufitu zwisają kości. Tysiące kości. Ludzkich kości. Ale nie tylko. Widzę czaszki dzieci z wielkimi, pustymi oczodołami. Kręgosłupy skręcone w niemożliwe węzły. Żebra splecione jak gałęzie przeklętych drzew.
Jej oddech przyspieszył.
— I wszędzie jest krew. Świeża krew, która kapie z kości prosto na podłogę. Podłoga… podłoga jest zrobiona z ludzkich zębów. Tysięcy zębów wbitych w ziemię jak kafelki. A między nimi… między nimi rosną jakieś rośliny. Ale to nie są zwykłe rośliny. To są palce. Ludzkie palce wyrastające z ziemi jak trawa.
Anna objęła się ramionami, drżąc.
— W powietrzu unosi się dym, który nie jest dymem. To są… to są dusze. Dusze wszystkich, których Rozalia zabiła. Krążą po komnacie jak mgła, a w ich szeptach słyszę błagania o litość. Ale nikt ich nie słucha. Nikt już ich nie słyszy.
Jej głos stał się ledwo słyszalny.
— A na środku tego piekła… na ołtarzu z czarnego kamienia, który lśni jak mokra krew… stoi ona. Rozalia. Ale to już nie jest kobieta. To coś znacznie gorszego.
Głos Anny zadrżał ze strachu, ale nie był to już strach bezradnej ofiary. To był strach wojownika przed bitwą.
— Rozalia — powiedziała to imię jak przekleństwo.
I wtedy w gabinecie pojawiła się druga obecność. Poczułem ją fizycznie – ciężar złośliwej inteligencji, która obserwowała nas z cienia. Świece zamigotały tak gwałtownie, że myślałem, że zgasną.
Anna odwróciła się w stronę okna, ale patrzyła na kogoś, kogo ja nie mogłem zobaczyć.
— Czekałaś na mnie — powiedziała, a w jej głosie zabrzmiała siła, której wcześniej nie słyszałem. — Trzysta lat czekałaś, żeby jedna z nas miała odwagę zejść tutaj.
Przez chwilę słuchała czegoś, co ja nie mogłem usłyszeć.
— Tak, jestem z rodu Zofii — kontynuowała. — Jestem tym, co zostało z jej linii. I przyszłam skończyć to, co zaczęłaś.
Nagle jej twarz wykrzywiła się z bólu, jakby otrzymała cios.
— Nie! — krzyknęła. — Nie pozwolę ci pokazać mi więcej obrazów! Widziałam już dość śmierci!
Zamknęła oczy, koncentrując się.
— Nie jesteś już tą kobietą, którą byłaś za życia — powiedziała, gdy je otworzyła. — Jesteś tylko cieniem napędzanym żalem i nienawiścią.
Ale potem jej głos złagodniał, jakby zobaczyła coś, co zmieniło jej perspektywę.
— Czekaj… — szepnęła. — Widzę cię, jaką byłaś kiedyś. Widzę młodą kobietę z dzieckiem na rękach. Małą dziewczynką z długimi, jasnymi włosami.
Anna podeszła bliżej niewidzialnej postaci.
— To była twoja córka, prawda? — zapytała łagodnie. — Jak miała na imię?
Słuchała odpowiedzi, a jej oczy napełniły się łzami.
— Marta — powtórzyła. — Miała na imię Marta. I umarła, gdy miała pięć lat.
Usiadła na podłodze, jakby usiadła naprzeciwko kogoś.
— Opowiedz mi o niej — poprosiła.
I wtedy Anna zaczęła mówić głosem, który nie był już jej ani Zofii. To był głos złamanej matki, pełen bólu tak głębokiego, że aż bolało go słuchać.
— Była taką radosną dziewczynką — mówiła głosem Rozalii. — Śmiała się cały czas. Lubiła biegać po łąkach i zbierać polne kwiaty. Miała takie małe rączki… takie ciepłe rączki.
Głos załamał się.
— Ale potem przyszła zaraza. Czarna śmierć. Zabrała połowę wsi. Zabrała moją Martę.
Anna jako Rozalia objęła się ramionami.
— A mój mąż… mój mąż winił mnie. Mówił, że to przez moje zioła, przez moje leczenie. Ludzie zaczęli szeptać, że jestem czarownicą. Że sprowadziłam zarazę.
Jej głos stał się pełen wściekłości, ale też goryczy kobiety, która została oszukana przez kogoś, komu ufała.
— I wtedy przyszedł ten chłopak. Jakub. Ten, który się zakochał w mojej córce Agnieszce. Który przysięgał jej miłość wieczną, a potem… a potem znalazł sobie szlachecką zabawkę.
Anna jako Rozalia zatrzęsła się z wściekłości.
— Wiedziałam o tym romansie z Zofią. Agnieszka płakała mi w ramionach każdej nocy. Mówiła, że Jakub się od niej oddala, że spotyka się z kimś innym. A ja… ja chciałam pomóc mojej córce odzyskać męża.
Jej głos stał się pełen gorzkiej ironii.
— Jakub przyszedł do mnie z propozycją. Powiedział, że chce się pozbyć Zofii, ale tak, żeby to wyglądało na sprawiedliwość, nie na morderstwo. Że jeśli ją oskarżymy o czary, to sąd szlachecki nie będzie mógł protestować.
Anna wstała, jej ciało drżało z gniewu mieszanego z rozpaczą.
— Obiecał mi złoto za pomoc. I obiecał, że wróci do mojej Agnieszki. Że będą szczęśliwi. A ja… ja chciałam szczęścia dla córki. Chciałam, żeby przestała płakać.
Głos jej stał się pełen samopotępienia.
— Więc pomogłam mu. Pokazałam, jak spreparować dowody czarów. Jak zrobić tak, żeby wyglądało, że Zofia kradnie biżuterię na czary. I myślałam… myślałam, że robię to dla mojego dziecka.
— Ale to nie dało ci szczęścia — powiedziała Anna własnym głosem.
— Nie! — krzyknęła głosem Rozalii. — Bo gdy Zofia umarła, Jakub nie wrócił do Agnieszki. Znalazł sobie inną. A moja córka… moja druga córka umarła z żalu. Ze złamanego serca. I zostałam sama z tym okropnym ciężarem.
Ale potem głos złagodniał, stał się tylko smutny.
— Ale to nie pomogło. Ból nie zniknął. Tylko się zwiększył. Z każdą łzą, którą płakały kobiety z rodu Zofii, mój ból się pogłębiał.
Anna podeszła do środka gabinetu, rozłożyła ręce.
— Rozalio — powiedziała z nieskończoną czułością. — Straciłaś córki. Ja mogę stracić swoją. Ale to się może skończyć. Tutaj. Dziś.
— Jak? — zapytała głosem Rozalii. — Jak może się skończyć? Marta i Agnieszka nie wrócą. Nigdy nie wrócą.
— Nie — zgodziła się Anna. — Ale Marta od której wszystko się zaczęło może znaleźć spokój. I ty też. Jeśli pozwolisz sobie przebaczać.
— Komu? — głos Rozalii był pełen gorzkości. — Jakubowi? Zofii?
— Sobie — powiedziała Anna cicho. — Przebacz sobie to, że nie mogłaś uratować Marty. Przebacz sobie tę klątwę, którą rzuciłaś w rozpaczy.
Przez długą chwilę panowała cisza. Czułem, jak w powietrzu toczy się bitwa między miłością a nienawiścią, między przebaczeniem a żądzą zemsty.
— A jeśli puszczę klątwę — szepnęła w końcu Rozalia — to co zostanie ze mnie? Co zostanie z mojego bólu?
— Zostanie miłość — odpowiedziała Anna. — Miłość do Marty. Ale bez bólu. Bez gniewu. Czysta miłość.
I wtedy Anna zrobiła coś, czego się nie spodziewałem. Wyciągnęła ręce do przodu, jakby chciała kogoś przytulić.
— Pozwól mi dzielić twój ból — powiedziała. — Ja jestem matką, tak jak ty. Rozumiem cię. I przebaczam ci. W imieniu Zofii, w imieniu wszystkich kobiet z mojego rodu. Przebaczam ci.
I wtedy stało się coś cudownego. Poczułem, jak ciężar, który wypełniał gabinet przez całą sesję, nagle się rozwiewa. Świece przestały migotać, a temperatura zaczęła wracać do normy.
Anna objęła powietrze, jakby przytulała kogoś, kto desperacko potrzebował tego przytulenia. Łzy płynęły jej po policzkach, ale nie były to łzy rozpaczy – były to łzy współczucia i ulgi.
— Widzę ją — szepnęła. — Widzę małą Martę. Biegnie do ciebie, Rozalio. Wyciąga do ciebie rączki.
Anna uśmiechnęła się przez łzy.
— Idź do niej. Idź do swojej córeczki. Jesteście wolne.
I wtedy poczułem, jak druga obecność w gabinecie… znika. Po prostu znika, jakby rozpuściła się w powietrzu. Została tylko Anna, która stała w środku pokoju z rozłożonymi ramionami, uśmiechając się przez łzy.
Przez chwilę jeszcze stała w bezruchu, a potem otworzyła oczy – swoje własne, zielone oczy Anny z XXI wieku.
— Odeszła — szepnęła. — Rozalia odeszła. I zabrała ze sobą klątwę.
Usiadła ciężko na fotelu, ale tym razem nie z wyczerpania, tylko z ulgi.
— Czuję to — powiedziała, dotykając swojego serca. — Czuję, że już nie ma tego ciężaru. Po raz pierwszy od dzieciństwa czuję się… lekka.
Spojrzała na mnie z wdzięcznością.
— Moja córka jest bezpieczna, prawda? Zosia jest bezpieczna?
Skinąłem głową, czując, jak i mnie opuszcza napięcie, które towarzyszyło nam przez całą sesję.
— Tak — powiedziałem. — Klątwa została przerwana. Zosia i wszystkie przyszłe córki w twoim rodzie są wolne.
Anna zamknęła oczy i po raz pierwszy od tygodni uśmiechnęła się prawdziwym, szczęśliwym uśmiechem.
— Mogę w końcu spać spokojnie — wyszeptała. — Po raz pierwszy od lat mogę w końcu spać spokojnie.
A ja wiedziałem, że jestem świadkiem czegoś niezwykłego – chwili, w której międzypokoleniowa trauma została uzdrowiona siłą przebaczenia i miłości. Moment, w którym klątwa trwająca trzysta lat została przerwana przez odwagę jednej matki gotowej stawić czoła najciemniejszym siłom, by ochronić swoje dziecko.
W gabinecie zapanował spokój, a świece płonęły jasnym, stabilnym światłem.
